Czym jest Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych?

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (w skrócie ZFŚS) jest to specjalny fundusz tworzony przez pracodawców w celu finansowania działalności socjalnej na rzecz uprawnionych do korzystania z funduszu (np. dopłaty na wczasów, kolonii, zapomogi, paczki świąteczne) oraz na dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych Takich jak np. ośrodek wczasowy, sanatorium, obiekty sportowo-rekreacyjne).

Przedsiębiorca zatrudniający cshutterstocko najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na całe etaty zobowiązany jest do utworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. W trakcie całorocznego funkcjonowania ZFŚS pracodawca ma zaledwie trzy terminowe obowiązki do wykonania. Jednym z nich jest rezygnacja z funkcjonowania Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, która powinna odbyć się w styczniu danego roku. Obowiązek ten dotyczy jednak tzw. małych przedsiębiorców, natomiast większe podmioty zrezygnować mogą bowiem w dowolnym czasie trwania roku kalendarzowego

Przy funkcjonowaniu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych pracodawców możemy podzielić na trzy kategorie:

  • zatrudniających na dzień 1 stycznia b.r. co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty,

  • zatrudniających na dzień 1 stycznia b.r. poniżej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty,

  • oraz prowadzących działalność budżetową (tzw. pracodawcy budżetowi).

Pierwsza i trzecia grupa pracodawców ma obowiązek utworzenia ZFŚS, natomiast druga grupa pracodawców jeśli nie należy do jednostek budżetowych może samodzielnie zdecydować o obecności funduszu w przedsiębiorstwie. W świetle ustawy o ZFŚS pracodawcy pierwszej kategorii mają jednak możliwość uchylenia się od prowadzenia zakładowego funduszu, natomiast trzecia grupa pracodawców nie ma takiej ewentualności bez względu na stan zatrudnienia.

Zróżnicowanie pracodawców

Zróżnicowanie pracodawców pod względem obowiązkowości prowadzenia funduszu prowadzi o odmiennych trybów rezygnacji z niego. Więksi pracodawcy (tj. z pierwszej kategorii) mają całkowitą swobodę jeśli chodzi o termin rezygnacji z funduszu tzn. mogą tego dokonać każdym momencie roku kalendarzowego. Inaczej jest natomiast w przypadku pracodawców zatrudniających na dzień 1 stycznia b.r. poniżej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty. Mianowicie przedsiębiorcy z tej grupy zrezygnować z funduszu mogą jedynie w styczniu danego roku.

Warunki rezygnacji z ZFSŚ

Zasadniczym warunkiem rezygnacji z ZFŚS przez pracodawców posiadających regulacje wewnątrzzakładowe, których nie dotyczy wymóg rezygnacji w styczniu danego roku (czyli pracodawców pierwszej kategorii) jest wprowadzenie postanowienia o rezygnacji z funduszu do przepisów zakładowych (np. układy zbiorowe, regulaminy wynagrodzenia, itp.). Wprowadzenie nowych treści do regulaminu firmy wymaga zgody zakładowych związków zawodowych, a w przypadku gdy takowych nie ma- przedstawiciela wyłonionego przez pracowników zakładu w sposób zwyczajowy w danej firmie. Ponadto pracodawcę obligują przepisy, wobec których zmiany w przepisach regulaminowych wchodzą w życie w odniesieniu do regulaminu wynagradzania nie wcześniej niż po upływie 2 tygodni od podania zmiany do wiadomości pracowników, natomiast w odniesieniu do układu zbiorowego pracy- najwcześniej z dniem rejestracji układu w rejestrze zakładowym lub pozazakładowych układów zbiorowych. powyższe zasady winno się wziąć pod uwagę przy planowaniu zgłoszenia rezygnacji z ZFŚS. Jeśli rezygnacja z funduszu ma być z konkretną datą to nie powinna przypadać przed datą wejścia w życie zmian w przepisach zakładowych.

Rezygnacja z Tworzenie ZFŚS

Rezygnacja z tworzenia ZFŚS zwalnia pracodawcę z obowiązku odprowadzania odpisu na fundusz, jednakże dopiero od dnia rezygnacji. Do tego czasu środki należne tytułem odpisu należy odprowadzić na rachunek funduszu. Stan zatrudnienia będący podstawą do ustalenia odpisu należy obliczać stosując ogólne zasady wynikające z Zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych w celu naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, czyli zsumowania przeciętnej liczby zatrudnionych w danych miesiącach, a następnie podzieleniu wyniku przez 12. Sposób ten znajduje również zastosowanie w przypadku firm działających na rynku krócej niż rok kalendarzowy, bądź naliczających odpis na fundusz za niepełne 12 miesięcy, przy czym w momencie rezygnacji z funduszu w trakcie roku pracodawca przyjmuje zerową wartość za miesiące, kiedy fundusz nie był tworzony.

Artykuł opracowano przy współpracy z Portalem przetargowym Oferent – http://www.oferent.com.pl