Obrazy, rzeźby lub budowle, które mają niekiedy nawet setki lat są przez cały czas narażone na szkodliwe działanie wilgoci, światła i powietrza. Czasami bywają także niszczone przez urazy mechaniczne- upadek albo działanie człowieka. Aby jak najdłużej pozostały więc w swojej oryginalnej formie, przeprowadza się ich konserwację.

Konserwacja dzieł sztuki- czyli co?

Aby dobrze zrozumieć, na czym polega odnowa i zabezpieczanie zabytków, trzeba wiedzieć, czym zajmuje się konserwacja jako dziedzina historii sztuki. Polega ona bowiem na szeregu działań, które mają sprawić, że dzieło artystyczne pozostanie w jak najlepszym stanie przez jak najdłuższy czas. Zaczynając od przeprowadzenia badań archiwalnych i ustalenia wieku oraz wartości dzieła, aż do wykonania odpowiednich zabiegów, konserwacja zawsze kieruje się dwoma zasadami: użyciu jak najmniejszej liczby działań oraz przeprowadzeniu zabiegów w taki sposób, aby ich skutki można było odwrócić.

Pod nazwą konserwacji kryje się także jeden z podstawowych zabiegów, jaki m służyć jak najskuteczniejszemu odwróceniu skutków procesu degradacji. Dzięki niej obiekt może istnieć w niezmienionym stanie przez wiele kolejnych lat. Konserwacja jednak nie zajmuje się odbudową elementów zabytków.

Środki konserwacji dzieł sztuki

Zniszczenie obrazów polega zazwyczaj na wyblaknięciu kolorów farb albo na pokryciu płócien warstwą zanieczyszczeń. Aby przywrócić im pierwotny wygląd, konserwatorzy sięgają po różnego typu działania mechaniczne. Delikatnie zdejmują więc wierzchnią warstwę pyłu, starając się nie zniszczyć ich tekstury. Do działań fizycznych należy także na przykład użycie promieni rentgenowskich, aby usunąć rozwijające się na powierzchni dzieła mikroorganizmy.

Inny środek konserwacji to przeprowadzenie bardziej skomplikowanych zabiegów z użyciem środków chemicznych. Zazwyczaj są to zabiegi kwasowe, za pomocą których skuteczniej niszczy się mikroorganizmy albo zdejmuje wierzchnią warstwę obiektu, dzięki czemu przywraca się jego oryginalny wygląd.

Cele konserwacji dzieł sztuki

Nie ulega wątpliwości, że konserwacja dzieł sztuki jest niezbędna, aby zachować teksty kultury w jak najlepszym stanie dla kolejnych pokoleń. Dlatego też jej głównym zadaniem jest możliwie najefektywniejsze powstrzymanie procesu degradacji dzieł materialnych.

Konserwacja pomaga w utrzymaniu najlepszego stanu obrazu czy budowli, jednak ma tylko charakter zachowawczy. To inne działania, na przykład restauracja, uzupełniają już powstałe braki. Dlatego też konserwacja wiąże się głównie z ochroną i zabezpieczeniem zabytkowych obiektów.

Artykuł powstał we współpracy ze specjalistami z PPKZ S.A.