Przychodzimy na świat z wyposażeniem genetycznym. Ono w sporej mierze warunkuje nasze życie. Geny otrzymujemy w tak zwanym spadku po naszych krewnych, głównie matce, ojcu i dziadkach. Proces ten nazywa się dziedziczeniem, a jego prawami zajmuje się nauka określana jako genetyka.

Genetyka – gałąź biologii i nauka o dziedziczności

Genetyka to nauka o dziedziczności i zmienności organizmów opartej o geny. Stanowi ona gałąź biologii zajmującej się życiem i organizmami żywymi. Za narodziny genetyki uznaje się odkrycie podstawowych praw dziedziczenia cech w roku 1866. Stało się to za sprawą Gregora Mendla, zakonnika i biologa, który naszkicował modele dziedziczenia pewnych cech w oparciu o groch zwyczajny. Odkrycie zasad dziedziczenia rozwiało wiele wątpliwości w teorii ewolucji sformułowanej przez Karola Darwina i Alfreda Wallace’a w 1858 roku. Wraz z rozwojem nauki, rozwinęła się genetyka. Obecnie najbardziej wykorzystywana w praktyce dziedzina genetyki to genetyka molekularna.

Dziedziczność – podstawowa właściwość świata organicznego

Jedną z podstawowych funkcji organizmów żywych stanowi rozmnażanie. Rozmnażanie polega na zapłodnieniu, czyli połączeniu żeńskiej komórki jajowej z męską komórką plemnikową i wydaniu na świat nowego osobnika. W ten sposób zapewnia ono trwanie gatunku, bo jedne osobniki umierają, ale drugie jednocześnie się rodzą. Potomkowie przypominają swoich przodków, bo przejmują po nich pewne cechy. Fachowo określa się to jako zespół procesów zachodzących w organizmach w przebiegu powstawania organizmów potomnych z organizmów rodzicielskich. Cechy organizmów żywych warunkują po pierwsze i w głównej mierze geny, a po drugie czynniki środowiskowe. Za pomocą dziedziczenia przekazuje się więc informację genetyczną.

Prawa Mendla

Gregor Mendel, ojciec genetyki, sformułował dwa prawa dziedziczenia. Pierwsze prawo dziedziczenia, czyli prawo czystości gamet twierdzi, że każda gameta posiada tylko jeden allel z danej pary alleli, czyli posiada dwa allele po jednym z każdej pary. Drugie prawo dziedziczenia, czyli prawo niezależnej segregacji cech twierdzi, że geny należące do jednej pary alleli dziedziczy się niezależnie od drugiej pary alleli genów. Ponadto występują czynniki dominujące i recesywne. Dziedziczy się czynnik dominujący, który przeważa nad czynnikiem recesywnym. Na przykład jeśli matka posiada rude włosy, a ojciec posiada włosy czarne, przy czym czynnik matki okazuje się dominujący względem na przykład recesywnego czynnika ojca, to dziecko odziedziczy włosy rude. Podobne zasady dotyczą między innymi dziedziczenia grup krwi.

Dowiedz się więcej o rozwoju człowieka, ciąży czy rodzicielstwie. Odwiedź blog Babyboom.