Należy zacząć od tego, że kontroler MIDI nie jest instrumentem, a interfejsem. Wydaje on jedynie komputerowi lub syntezatorowi polecenia dotyczące tego, jaki sampel w danym momencie odtworzyć. Z punktu widzenia technicznego pełni on taką samą funkcję “urządzenia wejścia”, jak myszka czy klawiatura. Od strony muzyka-kompozytora to jednak narzędzie twórcze, które pozwala nie tylko na przygotowywanie utworów w domowym zaciszu, ale i odtwarzanie ich w obecności publiczności. Czym różnią się od siebie poszczególne rodzaje kontrolerów?

Kontrolery midi w formie tradycyjnej klawiatury

Najbardziej popularnym rodzajem sterownika MIDI jest oczywiście ten nawiązujący do klawiatury fortepianu. Służy on zarówno muzykom będącym na co dzień pianistami (do celów koncertowych i kompozycyjnych), jak i producentom muzycznym do układania melodii.

Niektóre z kontrolerów midi posiadają jedynie oktawę lub dwie klawiszy. Dlaczego? Istnieje bowiem możliwość przełączania wysokości skrajnych dźwięków. Dzięki temu w wielu przypadkach możemy uniknąć noszenia na występy pełnej klawiatury, która jest przecież bardzo nieporęczna w transporcie. Niektóre urządzenia MIDI tego rodzaju posiadają również pady charakterystyczne dla samplerów.

Samplery i sekwencery

Funkcją samplera jest odtwarzanie nagranych wcześniej fragmentów muzycznych. Nie jest prawdą, że urządzenie to jest przydatne jedynie dla artystów hip-hopowych. Mogą go wykorzystywać również wykonawcy poruszający się w zupełnie innych gatunkach, na przykład do włączania dodatkowego efektu dźwiękowego. Nieco inaczej działa sekwencer. Najpierw ustawiamy w nim odpowiednie dźwięki, a gdy wszystko jest gotowe, możemy odpalić przygotowany przez nas “beat”. Połączeniem sekwencera i syntezatora jest natomiast automat perkusyjny. Sam jest on źródłem dźwięku i nie musi być sprzężony z komputerem czy syntezatorem.

Miksery

Specyficzną kategorią kontrolerów wykorzystujących protokół MIDI są konsole mikserskie, a właściwie ich cyfrowe imitacje. Służą one do obsługi programów typu DAW (digital audio workstation). Najważniejszą ich częścią są suwaki i pokrętła, które pozwalają precyzyjnie zmieniać natężenie dźwięku i jego położenie w panoramie stereo. Te same funkcje posiada oczywiście interfejs programu, jednak każdy miksujący z pewnością potwierdzi, że nie daje on takiego “wyczucia”.

Od czasu swojego powstania w latach 80. XX wieku protokół MIDI wspiera rozwój muzyki popularnej ułatwiając komunikację między używanymi do jej tworzenia urządzeniami. Nawet jeśli uważasz, że kontroler midi nie przydałby Ci się ze względu na uprawiany gatunek, powinieneś spróbować wykorzystać któryś z nich. Szybko zorientujesz się, jak bardzo ułatwia pracę i poszerza horyzonty sampler, automat perkusyjny czy – jeśli sam produkujesz swoja muzykę – mikser.