W obecnych czasach w „sieci” można znaleźć odpowiedź na prawie każde pytanie. Sięganie po łatwo dostępne informacje spowodowane chęcią zebrania wiadomości o potencjalnej chorobie wynika głównie ze strachu lub wstydu związanego z wizytą u specjalisty czy też konieczności czekania na wizytę lekarską. Tak właśnie 15 % Polek za pierwszą pomoc uznaje internet [1]. O co najczęściej pytają Polki na forach internetowych i czego nie wiedzą o mięśniakach macicy? Odpowiadamy wspólnie z ginekologiem dr hab. Sławomirem Woźniakiem, ekspertem portalu „Zdrowa ONA”.

Czy mięśniaki wielkości pomarańczy mogą być wyłuszczone bez wycinania całej macicy?

Zwykle uważa się, że duże mięśniaki o średnicy ponad 10 cm nie nadają się do wyłuszczenia. Jeżeli kobieta jest młoda i zależy jej na zachowaniu płodności zaleca się wdrożenie terapii farmakologicznej, o której istnieniu, jak wynika z badania, wie tylko 37% Polek [2]. Dzięki tej metodzie ustępują dolegliwości związane z obfitym międzymenstruacyjnymi krwawieniami a mięśniaki ulegają zmniejszeniu, dzięki czemu ich wyłuszczenie może zostać rozważone przez lekarza specjalistę.

Czy powinnam usunąć mięśniaka, który nie daje żadnych objawów?

Dane medyczne dowodzą, że tylko objawowe mięśniaki macicy powinny być poddawane interwencji medycznej. Jeżeli mięśniak nie daje objawów powinno się go obserwować i nie dopuścić do nadmiernego rozwoju. W tym czasie warto być również pod stałą opieką lekarza ginekologa i wykonywać regularne badania cytologiczne.

Czy mięśniak w ciąży może rosnąć i zagrażać dziecku?

Każda kobieta przed planowanym zajściem w ciążę powinna wykonać szereg badań. Zwykle mięśniaki są dobre tolerowane przez ciężarną macicę. Warto zawsze zastanowić się nad ewentualnym usunięciem mięśniaków podśluzówkowych, tzn. tych które zniekształcają jamę macicy. Bardzo rzadko zdarzają się sytuacje, kiedy kobieta jest w ciąży a mięśniak rośnie i zagraża dziecku. Oczywistym jest, że mięśniaki w pierwszej połowie ciąży mogą rosnąć ale zwykle nie powodują większych komplikacji podczas jej przebiegu. Jeżeli płód rozwija się prawidłowo to nie ma wskazań by ingerować w przebieg ciąży. Nie mniej jednak w takich sytuacjach kobieta powinna być pod ścisłą opieką specjalisty, który w przypadku zagrożenia życia dziecka podejmie odpowiednie kroki. W przypadku gdy utrzymanie dziecka w łonie matki jest zagrożone z powodu rosnącego mięśniaka lekarz może podjąć decyzję o ewentualnym wcześniejszym rozwiązaniu ciąży.

Czy da się uniknąć mięśniaków macicy?

Dzięki wielu badaniom zauważono, że dzietność kobiety chroni ją przed powstawaniem mięśniaków macicy. Czyli im więcej potomstwa tym większe szanse na ich uniknięcie. Innym czynnikiem warunkującym czy guzy się pojawią jest rasa kobiety, a więc geny. Szacuje się, że znacznie częściej mięśniaki macicy wystąpią u afroamerykanki niż u kobiety rasy białej. Dodatkowo zauważa się, że niedostarczenie niektórych elementów diety, jak np. niedobór witaminy D3 może mieć istotny wpływ na powstanie mięśniaków macicy.

Na ile można zatrzymać rozrost mięśniaków?

Zahamowanie wzrostu oraz zmniejszenie mięśniaków jest możliwe, np. w trakcie terapii octanem uliprystalu. Lek należy do grupy selektywnych modulatorów receptora progesteronowego, co oznacza, że nie powoduje wystąpienia przedwczesnej menopauzy ponieważ działa wybiórczo jedynie na komórki mięśniaka macicy.

Czy mięśniaki mogą zezłośliwieć?

Bardzo rzadko, ale zdarza się, że mięśniaki macicy ulegają zezłośliwieniu czyli tak zwanej transformacji nowotworowej. Wówczas nazywane są mięsakiem macicy. Takie sytuacje zdarzają się w okresie pomenopauzalnym i dotyczą jednej kobiety na tysiąc.

Czy ciąża sprzyja pozbyciu się mięśniaków?

Ciąża jest wyjątkowym etapem w życiu kobiety. Organizm przystosowuje się do nowych warunków, które mają pomóc prawidłowo rozwinąć się maleństwu. Dodatkowo istnieje przekonanie, że ciąża wpływa ochronnie na macicę. Uważa się, że ten protekcyjny efekt wynika z obkurczenia się oraz remodelowania macicy po porodzie. Badania naukowe pokazują, ze u 72% kobiet po porodzie wystąpiła redukcja wielkości mięśniaka aż o 50% [3].

[1] Ogólnopolskie badanie zrealizowane w ramach programu „Zdrowa ONA” zainicjowanego przez firmę Gedeon Richter, przeprowadzone w dniach 12.10-17.10.2017 metodą internetowych zestandaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych (CAWI) przez agencję SW Research. Badaniem objęto łącznie 800 kobiet w wieku powyżej 25 roku życia.
[2] Ibidem.
[3] Laughlin S. K., Hartmann K. E., Baird D. D.: Postpartum factors and natural fibroid regression. American Journal of Obstetrics and Gynecology 2011; 204 (6): 496.e1-6.